کلينيک دام کوچک

پيشگيری از بيماريهای انگلی - کرمهای قلابدار

دومين گروه  انگلهاي بسيار مهم در سگها كرمهاي قلابدار هستند كه  در انسان و بويژه كودكان ايجاد بيماري  مشترك  مي نمايند. و در گربه ميزان آلودگي به اين نوع انگلها كمتر مي باشد.

دو گونه از اين  انگل بيشترين درصد آلودگي را شامل مي شوند :

ANCYLOSTOMA CANINUM & ANCYLOSTOMA BRAZILIENCE   اينها كرمهاي بسيار ريزي هستند كه طولشان در حدود 3 ميلي متر است اما با وجود چنين اندازه كوچكي يكي از خطرناكترين انگلهاي بيماريزا در سگها هستند ..اين كرمهاي كوچك بر خلاف ساير كرمها كه از طريق سطح پوستشان مواد غذايي داخل روده را مصرف مي كنند بوسيله زوائد دنداني قلاب مانندشان به ديواره روده مي چسبند و از خون ميزبان تغذيه مي كنند و در روده كوچك زندگي مي كنند .

 سه دليل اصلي اهميت زياد اين كرمها به شرح زير است:

  • تغذيه از خون ميزبان

  • انتقال  از مادر به جنين

  • ايجاد بيماري در انسان

محور بحث ما در پيرامون همين موارد خواهد بود ولي ابتدا از چرخه زندگي اين انگل بگويم:

آنها در روده كوچك زندگي مي كنند و با مصرف مقدار زيادي خون ايجاد كم خوني و آنمي در ميزبان مي نمايند و عوارضي مثل اسهال خوني را در اين مرحله مشاهده مي كنيم اسهالي مزمن و خون آلود من شخصا با اين موارد بدفعات برخورد داشته ام و خوشبختانه با مصرف داروي ضد انگلي حيوان بهبودي كامل يافته است. كرمهاي نر و ماده بالغ در روده جفتگيري مي كنند و تخمهاي حاصله از طريق مدفوع به محيط خارج بدن راه مي يابد و اين تخم ها در شرايط محيطي مناسب و مرطوب تبديل به لارو مرحله اول مي شوند و اين مراحل لاروي تا سه مرحله انجام مي شود  سپس بايد وارد بدن ميزبان شود راه انتقال كرم به 4 صورت مي باشد

  • از طريق بلع و ورود از راه دهاني و مستقيما به دستگاه گوارش وارد مي شوند

  • لاروهاي عفونت زا مستقيما از طريق پوست وارد بدن مي شوند

  • از طريق انتقال مادري و از راه جفت وارد بدن جنين مي شوند

  • از طريق غدد پستاني و نوشيدن شير به توله هاي تازه متولد شده منتقل مي شوند

وقتي بلعيد مي شوند ممكن است مستقيا در داخل روده مرحله چهارم لاروي را پشت سر بگذارند و به كرم بالغ تبديل شوند   و يا اينكه لارو از طريق ديواره روده نقب بزند و خود را به ساير بافتها برساند اگر راه خود را به شش ها بيابد در آنجا مرحله چهارم لاروي را طي مي كند و از راه ناي وارد حلق مي شود و سپس دوباره به دستگاه گوارشي و روده ها مي رسد و يا اينكه ممكن است در ساير بافتها گير بيفتد و تبديل به كيست غير فعال شود   

اگر لارو از طريق پوست وارد بدن شود در پوست ايجاد قرمزي و خارش شديدي مي كند و اگر بتواند خود را به بافتهاي عمقي تر برساند وارد همين چرخه مي شود  و معمولا در اين مرحله واكنشهاي پوستي  شديدي را شاهد هستيم

در مورد انتقال از طريق جفت معمولا هورمونها توليدي در موقع آبستي كيستها را تحريك مي كنند و آنها فعال مي شوند و مسير جفت را پيش مي گيرند و در آنجا به بدن جنين وارد مي شوند و بقيه مراحل تكاملي را در جنين طي مي كنند و در روده مستقر مي شوند

و يا به همين صورت در مادر شيروار وارد غدد پستاني مي شوند و از طريق شير به جنين منتقل مي شوند

اهميت اين بيماري در توله ها بسيار زياد است چون باعث كم خوني شديد و وزن نگرفتن توله مي شوند و از نشانه هاي بيماري بي رنگ بودن مشخص لثه ها  و ضعيف بودن توله و اسهال خوني و نهايتا مرگ است

توله ها ممكن است از همان محيطي كه بسر مي برند هم لارو را از طريق پوست دريافت كنند و به همين دليل بايد درمان پيشگيري از بيماريهاي انگلي در توله ها از سن دو هفتگي با جديت پيگيري شود. و در مادر آبستن از حدود روز چهلم آبستي تا روز چهاردهم شيرواري درمان ضد انگلي ادامه يابد و داروي موثر در درمان اين بيماري فنبندازول  و مبندازول و پيرانتل پاموات است و بدليل آنكه اين داروها  بر رو شكل لاروي موثر نيستند بايد دو تا چهار هفته بعد حتما تكرار گردند

 بدليل اينكه  تخم انگل مرحله لاروي را در خاك طي مي كند و خاك آلوده به لارو  عفونت زا مي شود به همين دليل نبايد مدفوع سگ در محيط پخش شود و ما در مورد حيوانات خانگي مي توانيم اين پيشگيري را بعمل آوريم اما مشكل اصلي با حيوانات فاقد صاحب و به عبارتي ولگرد است  اينها همه جا را آلوده مي كنند و  چون همانند سگهاي خانگي داروي ضد انگل دريافت نمي كنند بنابراين محيط را آلوده مي كنند بويژه در مزارع و  كنار ساحل .. كنار ساحل اهيمت زيادي دارد چون معمولا ما دوست داريم بر روي شنهاي ساحل با پاي برهنه قدم بزنيم و اين لاروها به راحتي از اين طريق وارد پوست ما مي شوند .

من شخصا در ساحل مازندران رد پاي سگهاي زيادي را ديده ام و اين سگهاي ولگرد بسيار خطرناك هستند و متاسفانه در ايران همه نگاهها به حيوانات خانگي است  حيواناتي كه بشدت مورد توجه صاحب خود هستند و بطور مرتب تحت نظر و درمان هستند اما كسي به وجود سگهاي ولگرد  توجه نمي كند  بعنوان مثل مشاهده شخصي اينجانب منطقه ساحل نمك آبرود بوده است كه سگهايي بسيار ضعيف و آلوده به انواع بيماريهاي پوستي و انگلي كه آزادانه در ساحل قدم مي زنند و   ممكن است التهابات پوستي بدن و پاهايمان را به موارد ديگري نسبت دهيم اما عامل اصلي مي تواند همين سگها باشند و يا در مناطق سبزي كاري كه مدفوع سگها مي تواند محصولات را آلوده نمايد و حتي شستن آن سبزي ها با دستان بدون دستكش مي تواند خطرناك باشد.و بهتر است چند قطره از مايع ظرفشويي را در آب حل كنيم تا انگلها را شناور سازند.

درمان اين بيماري در صورت تشخيص بسيار ساده است . و تشخيص تفريقي از ساير بيماريها اهيمت زيادي دارد.

 

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ٩:٢٤ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢٥ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم

پيشگيری از بيماريهای انگلی- کرمهای گرد

دوستان عزيز بحثي كه در پيش رو داريم يكي از مباحث بسيار مهم در دامپزشكي  و بهداشت عمومي جوامع انساني است. و از هر جهت كه بخواهيم به آن بنگريم نمي توانيم  خود را از دانستن اين اطلاعات بي نياز بدانيم. در زمينه دامهاي بزرگ مسائل اقتصادي اهميت بسيار استراتژيك در سطح ملي پيدا خواهند كرد و كنترل بيماريهاي انگلي ارزشي بسيار بالا دارند مثلا تصور كنيد يك گله گوسفند با آن همه هزينه و همچنين استفاده از مراتع آلوده به كيست هيداتيد بشوند؟ و يا كرم كپلك گوسفند چه ضرر بزرگ اقتصادي خواهد بود .

در ادامه اين بحث وارد جزئيات انگل شناسي و همچنين كنترل آنها در ساير دامها نمي شوم چون به حدي اين مبحث گسترده مي باشد كه باعث آشفتگي و به نتيجه نرسيدن هدف  اين نوشته خواهد شد..پس  اختصاصا به انگلهاي حيوانات خانگي مي پردازم ..

من شخصا علاقه بسيار زيادي به حيوانات دارم و اين دليل نمي شود كه مضرات آنها را نبينم و بعنوان يك شهروند ايراني  ساير هموطنهايم را آگاه نكنم ..

آگه يادتون باشه در نوشته هاي اوليه اين وبلاگ تاكيد شديدي داشتم بر جمع آوري مدفوع سگ توسط صاحبش در خيابان و يا كوچه و بايد اين يك مسئوليت تلقي شود و در غير اينصورت خود عامل بسياري از بيماريهاي خطرناك خواهيم شد و رعايت بهداشت عمومي و كوتاه بودن ناخنهاي دستان كودكان نيز غير قابل بحث است .دو نوع از انگلهاي روده اي سگ بشدت براي انسان بيماريزا هستند و راه چاره هم فقط پيشگيري است اگر سگ را دوست داريم و مي خواهيم از او نگهداري كنيم در مرحله اول سلامت خود و خانواده امان در درجه اول اهميت قرار دارد.

در ادامه به  شرح چهار گروه از انگلهاي بيماريزاي روده اي در دامهاي كوچك مي پردازم:

كرمهاي گرد يا همان آسكاريسها    ROUNDWORMS    كه مهمترين گروه هستند و بيماري مشترك بين انسان و سگها را ايجاد مي كنند

كرمهاي قلابدار HOOKWORMS  اينها هم بيماري مشترك مستقيم بين انسان و حيوانات خانگي را ايجاد مي كنند.

كرمهاي پهن  TAPEWORMS  يا كرمهاي نواري يا سستود ها و بطور مستقيم بيماري مشترك ايجاد نمي كنند ولي ممكن است انسان بعنوان ميزبان واسط عمل كند و يكي از انواع آنها كرم بسيار كوچكي بنام اكينوكوكوس گرانولوزوس است كه در انسان كيست هيداتيد را ايجاد مي كند البته اين بيماري بيشتر در سگهاي گله مشاهده مي شود و در سگهاي خانگي با توجه به استفاده گسترده از داروي درونسيت خطر بسيار كم شده است.

كرمهاي شلاقي WHIPWORMS    اين كرمها مشترك بين انسان و سگها نيستند اما با توجه به عوارضي كه در سگ ايجاد مي كنند  قابل بحث هستند

  .  البته بيماريهاي انگلي  بسيار گسترده هستند مثل انگلهاي پوستي  همانند ككها جربها و .... اما موضع پيشگيري از بيماريهاي انگلهاي داخلي بطور جداگانه مورد بحث قرار مي گيرد:

اولين دسته اي كه به بحث در موردشون مي پردازيم  كرمهاي گرد هستند دو گونه از اين كرمها در سگها ايجاد بيماري مي كنند TOXOCARA CANIS  & TOXOCARA LEONINA  و در گربه گونه لونينا هم بيماريزايي دارد و به همراه توكساكارا كتيس و نوع كنيس در گربه بيماريزا نيست .و درمانهاي معمول بر روي همه اين گونه ها به يك شكل عمل مي كنند .و با مشاهده تخم انگل در مدفوع پي به حضور اين انگل مي بريم . چرخه زندگي اين انگل بسيار پيچيده و در عين حال جالب و از طرفي خطري كه ما را تهديد مي كند را نشان مي دهد .و در شروع بايد بگويم كه مدفوع تازه به هيچ عنوان بخودي خود بيماريزا نمي باشد  حالا چرا  در ادامه به آن مي رسيم ...

آلودگي چگونه منتقل مي شود؟؟؟

·        بلع مستقيم تخم هاي انگل در خاك و يا تخم هاي مذكور از طريق ليس زدن هاي معمول سگ كه بر روي بدنش قرار بگيرد

·        در دوره شيرواري مادر و از طريق انتقال مستقيم بوسيله شير مادر به توله ها

·        خوردن حيواناتي مثل جوندگان آلوده به لارو انگل بويژه موشهاي آلوده

·        در دوره جنيني و از طريق انتقال خوني بين جفت و جنين ها

 

اندازه اين كرمهاي بين 5 تا 10 سانتي متر است و شبيه به ماكاروني هستند و رنگي تقريبا قهوده اي روشن دارند و عوارضي مثل استفراغ و اسهال و ضعف عمومي و گاهي هم انسداد روده و التهاب شكم را ايجاد مي كنند.

نكته بسيار مهم در مورد اين كرمهاي چرخه زندگي آنها است فرم بالغ در داخل روده ها زندگي ميكند و از مواد غذايي داخل روده ها مصرف مي كند وقتي كه كرمهاي نر و ماده جفتگيري مي كنند تخم ها از طريق مدفوع دفع مي شوند و اين مرحله اول زندگي اين كرم است در مرحله فوق تخم انگل همانطور كه گفتم بيماريزا نمي باشد اما وقتي كه مدفوع .و در واقع تخم انگل در معرض هوا قرار گرفت در طول دو هفته بيماريزا مي شود و لارو عفونتزا مي شود و عملا وارد مرحله دوم زندگي انگل مي شود در اين مرحله اگر تخم عفونتزا توسط سگ يا ميزبان واسط ديگري مثل موش بلعيد شود وارد روده مي شود و در اين مرحله خود را به ساير بافتها مثل عضلات و كبد مي رساند و بصورت كيست در مي آيد و بعد در ميزباني مثل موش مي تواند تا سالها در بافتهاي بدن باقي بماند تا اينكه توسط سگ بلعيده شود و يا در انسان ممكن است دردهاي عضلاني ايجاد كند و يا حتي لارو در مرحله مهاجرت احشايي وارد ريه ها و يا حتي چشم شود كه موجب كوري مي شود .پس مي بينيد چرا تا به اين حد تاكيد مي كنم كسي كه سگ نگهداري مي كند مسئوليت اجتماعي ايش ايجاب مي كند كه حتما يك كيسه نايلون و دستكش همراهش باشد تا مدفوع سگ را جمع آوري كند تا موجب اين عوارض نشود .فرض كنيم برادر و يا فرزند خودتون بخواهد دچار اين مشكلات بشود آبا مي تونيد تصور اين همه مشكل را داشته باشيد؟ ولي فقط با يك كار ساده و جمع آوري مدفوع سگ به بهداشت عمومي كمك مي كنيد..

در سگها مرحله سوم زماني آغاز مي شود كه اين لاروها مرحله كيستي خود را پشت سر مي گذارند و كبد را ترك مي كنند و به سمت ريه ها مي روند در اين مرحله لارو مرحله سوم را در حال طي كردن است سرفه هاي شديدي دارد و حيوان دچار ذات الريه و پنوموني شديدي مي شود.و لارو خود را از طريق ناي به گلو مي رساند و مجددا  وارد دستگاه گوارش و روده ها مي شود و مرحله چهارم آغاز مي شود

حالا اگه يه سگي آبستن باشه اين مرحله سوم راهش به جفت مادر ختم مي شود و از طريق خون وارد بدن جنين مي شود و وارد شش هاي توله ها مي شود و بدين ترتيب بيماري به جنين منتقل مي گردد. و يا اگه مادر شيروار باشه وارد غدد پستاني مي شود و از طريق شير به توله ها منتقل مي شود...

عوارض اين بيماري خيلي جدي است و توضيح دادم اسهال و استفراغ و كاهش وزن و پنوموني و و در انسان ايجاد مشكلاتي مي كند كه گاهي جبران ناپذير مي باشد پس بهترين كار در مرحله اول رعايت مسائل بهداشتي است و مرحله دوم درمان مرتب حيوانات

داروهايي كه در بازار ايران موجود است و به خوبي  در مقابل بيماري موثر مي باشند  به شرح زير هستند : پيرانتل پاموات. فنبندازول و اين دارو بسيار وسيع الطيف است و بر روي ساير انگلها هم موثر است پي پرازين داروي پي پرازين در  تمام داروخانه ها موجود است و بر روي اين انگل اثر بسيار مطلوبي دارد

اثر اين داروها بر روي انگل ايجاد نوعي بي حسي است و انگل ديگه نمي تونه خودش رو به ديواره روده  بچسباند و از طريق مدفوع خارج مي شود و نمي تواند در محيط خارج زندگي كند و مي ميرد و چون سيكل اين انگل از زمان بلع در سگها 4 تا 5 هفته است بايد بطور مرتب دارو مصرف شود چون داروهاي فوق بر روي فرم لاروي موثر نيستند

در توله هاي تازه متولد شده بهتر است از هفته دوم به بعد هر دو هفته يكبار برنامه مصرف پي پرازين اجرا شود تا سن هشت هفتگي

البته اين چرخه توكساكار كنيس و كتي است گونه لونينا مرحله مهاجرت احشايي را ندارد

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ۸:٢۳ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٢ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم

دانستنيها : مراقبت از چشمها

يكي ديگه از دستگاه هاي بسيار مهم بدن جانداران چشمها هستند.  نيازي به شرح اهميتش نيست   تصور كنيد يك سگ نابينا چه گونه مي تونه زندگي كنه؟؟؟؟

چشم ها اندامهايي كروي شكل هستند در در داخل حفره حدقه در جمجمه قرار دارند و ساختمان آناتوميكي آنها به گونه اي است كه بتوانند تصوير محيط خارج رو به مغز انتقال بدهند و بنابراين شفاف بودن مسير عبور نور و انتقال آن بر روي  پرده شبكيه و تحريك سلولهاي عصبي شبيكه و انتقال پيام عصبي به مغز و تجزيه تحليل داده ها  يك پروسه بسيار پيشرفته خلقت است  اگه كمي به اين سيستم با نگاهي موشكافانه بنگريم  در سلول سلول اين مسير وجود خداوند را درك مي كنيم .

 چشم سالم قرنيه اي شفاف دارد و در پشت آن فضاي زلاليه قرار گرفته است و اين مايع شفاف نيز عبور نور را تسهيل مي كند و  عدسي كه عنبيه آنرا در بر گرفته و مردك ميزان نور ورودي به عدسي را تنظيم مي كند و عدسي نيز نور را كه در واقع موقعيت قرار گيري اشيا در محيط است را به پرده شبيكه انتقال مي دهد    و در شبيكه سلولهاي شبيكه تمام اطلاعات مربوطه را به اعصاب ريزي كه به هريك از سلولها متصل است و همه آنها با هم عصب چشمي را تشكيل مي دهند و به مغز مي روند...

اگر براي هر يك از اين ابخشها مشكلي پيش بيايد  عملكرد كل مجموعه مختل خواهد شد.

چه بايد كرد تا چشمان حيوان هميشه بينايي خود را حفظ كنند؟؟؟

اولين كاري كه مي كنيد اينه كه:   مراقب باشيم كه سگ يا گربه در محيط هاي باز و مخصوصا در باغ خار و خاشاك در چشمانشان فرو نروند. و مراقب دعوا كردن آنها با هم باشيد چون بسياري از مواردي را شاهد بودم كه ناچار به تخليه چشمها بودم و يا مثلا جايي كه سيم خاردار نصب شده است بايد دقتتان بيشتر شود و يا هيچ وقت اجازه ندهيد سگ شما دنبال گربه كند . يادمه يكي از مراجعينم كه پسري جوان بود يكبار جهت تفريح سگ خودش را آزاد گذاشت تا بدنبال يك گربه كند البته ايشون اينكار رو در يك اتاق بسته انجام داد.حتما تصورش اين بود كه قدرت سگ بيشتره. اما غافل از اين بود كه اولين ضربه رو اون گربه زد و با ناخنهايش شكافي عميق بر روي قرنيه چشم سگ بيچاره ايجاد كرد...و به همين سادگي سگ بيچاره تا آخر عمرش يكي از چشمانش را از دست داد. مشكلاتي كه در حيوانات با آنها رو به رو هستيم  معمولا از اين دسته هستند اما متاسفانه دسته ديگري از مشكلات  پيش آمدنشان  قابل كنترل نيست و وارثتي هستند  و بايد پيش از آوردن سگ  از آنها آگاهي كافي داشته باشيم.

اما آنچه از دست ما بر مي آيد توجه و مراقبت اوليه از چشمها است در مواقعي كه گرد و غبار وارد چشمها شده است مي توانيم با چكاندن محلول شستشوي چشمي  EYE BATH   چشمها را شستشو دهيم و  يا مي توانيم با محلولهاي مخصوصي كه در ايران هم موجود است گوشه هاي چشمها را شستشو دهيم مخصوصا سگهايي مثل پاگ يا باكسر و بوداگ كه صورت پر چين و جروكي دارند و ماده اصلي اين تركيبات اسيد بوريك مي باشد.

 علائمي كه در مشكلات چشمي مي بينم به شرح ذيل هستند:

  • قرمز شدن  و التهاب چشمها  و يا سطح داخلي پلكها

  • بر روي چشمها ذراتي را ببينيم

  •  سطح چشم كدر شده باشد

  •  زياده از حد اشك از چشمها تراوش شود و يا ترشحات غير عادي داشته باشد

  •  موهاي اطراف چشم بصورت غير عادي اشك آلوده و خيس شده باشند             

 

 يكي از مهمترين بيماريهاي چشم گلوكوما است . اين بيماري هم مي تونه در اثر ضربه پديد بياد و  هم مي تونه در اثر وراثت باشه و به همين دليل بايد در موقع خريد توله  از بيماريهاي وراثي آن نژاد مطلع باشيد بيماري گلوكوم وضعيتي كاملا اورژانسي است و عملا فشار داخل كره چشم بالا رفته است و مايع زياد تر از حد معمول وارد اتاق قدامي چشم شده است و اگر  بي توجهي شود در عرض 48 تا 72  ساعت حيوان كور خواهد شد اين بيماري در نژاد كوكر اسپانيل شيوع زيادي دارد.

از بيماريهاي مهم ديگه كه جنبه وراثتي داره انتروپيون است ENTROPION  و برگشتي پلكها بر روي چشم و مي تونيد تصور كنيد در اين حالت مژه ها   با سطح قرنيه  در تماس هستند و و تنها راه درمان عمل جراحي است و اين بيماري در نژادهاي زير ديده مي شود:

شارپي كوكر اسپانيل روتوايلر و لبرادور رتريور

بيماري چشم گيلاسي هم يك بيماري مربوط به التهاب پلك سوم است  و حتما سگهايي رو ديديد كه گوشه چشمهاشون صورتي رنگ شده  و درمان موثر اين بيماري هم جراحي است   و اين بيماري ارثي در نژادهاي زير ديده مي شود:

بولداگ    كوكر اسپانيل پودل:  البته چون بيشتر سگهايي كه در ايران مي ينيم مخلوطي از پودل رو دارند متاسفانه در نژادهاي مخلوط با پودل هم  زياد اين بيماري را مشاهده مي كنيم

 بيماري بيرون زدن مو از روي قرنيه  ECTOPIC CILIA   و بيماري بسيار دردآوري است و بتدريج ايجاد التهاب خواهد كرد و درماني جز جراحي ندارد

  بيماري خشكي چشم كه غدداشكي فعاليت ندارند و چشم اغلب خشك است و عملا بدون محافظ مي ماند  و بايد با اشك مصنوعي آنرا مرطوب نگاه داشت و تنها راه درمان هم جراحي است و در نژادهاي زير بيشتر مشاهده مي شود:

 پاگ لهاسا آپسو شيتزو

بيماري كاتاراكت  كه علامت آن كدر شدن عدسي چشم است  و اين بيماري هم اغلب ارثي است و در سگهاي پير شايع تر است و مي تواند در اثر علائم ثانويه بيماري ديابت بروز كند و اگر توليد هورمونهاي غده پانكراس دچار اختلال شوند شاهد اين بيماري خواهيم بود و به همين دليل مصرف مواد قندي در سگ ممنوعيت دارد 

اينكه چرا  عدسي كدر مي شود يكي از دلايلش نوع تغذيه عدسي است كه مستقيما از گلوكوز تغذيه مي كند و اگر سطح گلوكوز خون بالا برود نفوذ آن به عدسي زياد مي شود و كدورت آن و در نهايت كوري را در پي خواهد داشت

از بيماريهاي وراثتي ديگه مي توان به آتروفي پيشرونده شبكيه اشاره كرد كه بعد از مدتي حيوان كور خواهد شد

اما يك بيماري ديگه هم در چشم داريم بنام التهاب ملتحمه چشم يا conjunctivitis   اين بيماري  التهاب غشا مخاطي سطح داخلي پلكها و كره چشم رو در بر مي گيره و ترشحات آبكي غليظ از چشم جاري مي شه و اين التهاب در اثر عوامل باكتريايي و يا ويروسي و يا آلرژيك مي تونه بوجود بياد و يا در اثر برخورد اشيا نوك تيز با چشم  بوجود مي ايد و از همه شايع تر سگهايي كه سرشون رو از پنجره ماشين بيرون مي برن در اثر وزش باد  شديد دچار اين بيماري مي شوند و بر خلاف موارد قبلي اين بيماري به راحتي درمان مي شود.

بد نيست كمي هم از روشهاي تشخيصي در چشمها بگويم ما از نوارهايي بنام فلورسئين استفاده مي كنيم و در اثر تماس با سطح چشم رنگ سبز رنگي از خود تراوش مي كنند و جراحات روي چشم را نشان مي دهند و يا مسير حركت اشك را از داخل بيني مشخص مي كنند

همچنين از دستگاهي بنام تونومتر استفاده مي شود كه ميزان فشار داخلي چشم را نشان مي دهد و اگر چشم دچار گلوكوما شده باشد را نشان مي دهد و همچني دستگاه افتالموسكوپ مي تواند داخل كره چشم را به ما نشان دهد و نحوه قرار گيري عدسي و ......

البته بیماریهای  دیگه ای هم در چشمها می بینیم اما در حد حوصله این وبلاگ نیست 

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ۱٠:٠٤ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱٥ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم

دانستنیها: مراقبت از گوشها

داشتن اطلاعات در زمینه بهداشت و همچنین مختصری از فیزیولوژی و عملکرد دستگاههای مختلف بدن باعث میشه که  با نگاهی آگاهانه به قضایا بنگریم و بتوانیم مشکلات احتمالی رو به حداقل برسونیم و یا اصلا حیواناتی که ما مسئولیت نگهداری از اونها رو بعهده گرفته ایم هیچوقت دچار رنج و عذاب نشوند.

 

یکی از دستگاههای مهم بدن هر موجودی گوش ها هستند اندامهای شنوایی که نقش بسیار مهمی در زندگی ایفا می کنند تصور کنید که موجودی که توانایی شنیدن نداشته باشه  چی به سرش می آید؟ اگر در محیط طبیعت باشه نمی تونه به زندگی ادامه بده و اگر پیش ما باشه  مدام با  دردسر رو به رو هستیم . اگر ناشنوایی مادرزادی باشه به دلیل انتخاب طبیعت اون حیوان زنده نمی مونه و نمیتونه این صفت رو به نسل بعدی انتقال بده و خودبخود مشکل  برطرف می شود. و اگه  پیش ما باشه وضعیتش مشخصه!

 

تشخیص اینکه یه توله دچار ناشنوایی است یا نه بستگی به سن توله داره یک توله 14 روزه بتدریج مجرای گوشش در حال باز شدن است و توانایی شنیدن را پیدا خواهد کرد و از سن 21 روزگی به بعد است که صداها را تشخیص می دهد.

 

عملکرد گوشها در دو بخش است . آنها  دو وظیفه حساس دارند :

 

 1 توانایی درک صدا ها و شناخت محیط

 

 2 -  ایجاد تعادل در وضعیت حیوان است و بخشی از گوش درونی وظیفه بسیار حیاتی اش  در حرکت و تعادل و ایستادن  می باشد حالا تصور کنید که سگی که نتونه بشنوه و موقع ایستادن هم تعادل نداشته باشه چه وضعیتی پیدا می کنه؟؟/

 

اینکه شما بخواهید به بهداشت گوش حیوانتان برسید لازمه اش دونستن مختصری از آناتومی گوش اونهاست .  طول مجرای گوش  در سگ  برخلاف انسان طولانی تر است و حدود 5 تا 6 سانتی متر است و در دو جهت افقی و عمودی قرار می گیره ورودی گوش مسیر عمودی است و با زاویه ای تقریبا 90 درجه تغییر جهت می ده و به سمت گوش میانی می ره و در ادامه این مجرا پرده صماخ قرار دارد و بعد از پرده صماخ تعدادی استخوان بسیار ظریف قرار  گرفته که وظیفه اشون انتقال امواج صوتی گرفته شده توسط پرده صماخ و انتقال اونها به موهای بسیار ظریفی است که متصل به رشته های عصبی هستند که به مغز می روند و در مغز صداها تشخیص داده می شوند. همچنین در داخل همین بخش از گوش یعنی گوش میانی اندامهایی خاص قرار می گیرند که مایعی ژله مانند در اونها وجود داره و باز هم موهای ظریفی.  با حرکت این مایع وضعیت فوق رو توسط رشته های عصبی به مغز انتقال می دهند و مغز هم تعادل بدن حیوان رو با تجزیه و تحلیل این داده ها حفظ می کنه.

 

گوش سگها در نژادهای مختلف شکلهای مختلفی داره در سگ ژرمن شفرد  گوشها بصورت ایستاده قرار گرفته اند و طبعا بدلیل جریان داشتن هوا در داخل گوش  محیط آنجا خشک است و مرطوب نیست و  سگ به بیماریهای کمتری دچار می شود اما در سگهایی که گوش افتاده دارند مثل ستر ها و بویژه سگهای زیر مجموعه اسپانیل ها و پودلها و تریر های مخلوطی که گوشهای افتاده دارند  معمولا بدلیل پر مو بودن مجرای گوش و جریان نداشت هوا در داخل گوش محیط مرطوب و مناسبی برای رشد عوامل میکروبی و قارچی فراهم می شود و اگر به گوش چنین سگهایی توجه نشود دچار مشکلات زیادی خواهند شد. موم زیاده از حد ترشح می شود و و سلولهای ماست سل  گوش به ترشح هیستامین زیاد مبادرت می کنند و سگ دچار خارش و دردهای شدید می شود و اگر هم انگلهای گوش مثل جرب ها و دمودکس ها وارد شوند مشکلات پیچیده تر می شوند.

 

 ابتدا نحوه مراقب از گوشها رو شرح می دهم و بعد به مشکلاتی که در اثر کم توجهی ممکنه رخ بده می پردازم.

 

اول از همه در مورد سگی صحبت کنیم که بردیدش به باغ با خوشحالی جست و خیز می کنه و اینور و انور می ره بعد از چند روز می بینید که  مدام سرش رو تکون می ده و گوشش رو روی زمین می کشه چی شده چرا این حیوان اینقدر بی تابی می کنه؟

 

میشه حدس زد چی شده: اون خوشکهای علفهای خشک و یا گلهای گندم و یا خارها وارد گوشش شدن و اگر دیرتر متوجه بشوید دیگه  ممکنه عوارض پیچیده تر بشوند. در این مواقع دکتر دامپزشک با اتوسکوپ داخل گوش رو نگاه می کنه و وقتی مطمئن شد که به پرده صماخ آسیبی نرسیده با محلولهای شستشو دهنده گوش موم داخل گوش رو رقیق می کنه و می تونه اون خاشکها رو خارج کنه.

 

کاری که باید در شرایط عادی انجام بدهید اینه که حداقل هفته ای یکبار گوشها رو تمیز کنید مخصوصا سگهایی که گوشهای پاندولی شکل و افتاده دارند باید بدقت موهای مجرای گوش گرفته شوند تا هوا بتونه در گوش گردش کنه و مقداری از محلول مخصوص  شستشوی گوش رو داخل گوش بریزد و قاعده گوش رو برای 30 ثانیه ماساژ دهید سپس توسط یک گاز استریل که پرز هم طبعا ندارد و یا  پدهای مخصوص اینکار گوشها و مجرای اون رو مالش دهید محلولهای فوق محیط گوش رو مقداری اسیدی می کنند و زمینه رشد مخمر ها و قارچها و میکروبها در گوش به حداقل می رسد.و از طرفی مصرف محلول فوق به خشک شدن گوش کمک می کند . توجه داشته باشید که هرگز از الکل برای ضد عفونی کردن استفاده نکنید .و گاهی می توان برای ضد عفونی کردن گوش از محلول رقیق شده سرکه سفید به نسبت 50 درصد با آب  استفاده کرد.

 

و بهتره از گوش پاک کن ها با احتیاط استفاده کنید و فقط تا جایی که در دید است اون رو وارد کنید در غیر اینصورت ممکنه باعث آسیب رسیدن به پرده گوش بشوید.

 

 مشکلات گوش با چه علائمی خودش رو نشون می دهند؟

 

  • بوی بسیار نامطبوعی از گوش به مشام می رسه!

     

  • سگ گوشها و سرش رو بشدت می خارونه
  • ترشحاتی از گوش خارج می شود.
  • لاله گوش و کانال آن بشدت متورم شده و قرمز است
  • سر را بشدت تکان می دهد و سر را به سمت گوش مبتلا خم کرده است
  • وقتی به گوش دست می زنید درد دارد و واکنش نشان می دهد
  • رفتار حیوان تغییر می کند   یا ممکنه کسل شود و یا رفتارهای تحریک پذیر دارد.

 

بیماریهای گوش معمولا 20درصد مراجعات به کلینیک های دامپزشکی رو شامل می شوند و نمی توان بسادگی از کنارشان گذشت  و حتی ممکن است عفونت گوش منجر به مرگ حیوان شود و به راحتی می تونید حدس بزنید چرا؟ چون مجاری گوش با مغز در ارتباط هستند و عفونت اونها می تونه وضعیت وخیمی رو در پی داشته باشه.

 

دلایلی که بیماریهای گوش ا ایجاد می کنند  هم به شرح زیر دسته بندی می شوند :

 

  • ممکنه در اثر آلرژی به غذا باشد و همچنین حساسیتهای دیگه مثلا به گرده گلها و طبعا بدلیل حضور گستذده سلولهای تولید کننده هیستامین در کانالهای گوش اگر حیوان به صورت عمومی بدنش دچار حساسیت شود گوشها اولین جایی هستند که این حساسیت را بروز می دهند  و در اثر این حساسیتها در ادامه اش عفونتهای ثانوی باکتریایی و قارچی را خواهیم داشت .و اینجاست که باید به تحلیل علت پرداخت چون فرض کنیم که عفونت باکتریایی رو درمان کردیم اما این درمان ریشه ای نبوده است و باید عامل ایجاد آلرژی را پیدا کنیم...
  • عوامل انگلی مثل مایتها یا  حربهای گوش عامل موثری در ایجاد خارشها هستند و نوعی جرب به نام اوتودکتس سینتیس  otodectes cyntis عامل ایجاد خارشهای شدید گوش است. یادمه که یکی از مراجعینم در مورد مشکل سگش برام می گفت که وقتی سگم می آید کنار شومینه می خوابه اولش خیلی ریلکس خوابش می بره بعدش یک دفعه بلند می شه خیلی جنون وار دور اتاق می چرخه و خیلی عصبی میشه  بعد که آرام شد می ره یک جای دیگه و اونجا خوابش می بره شک  من به خیلی چیزها رفت و وقتی گوشها رو بدقت معاینه کردم و قرمزی و التهاب اونها رو دیدم با فرستادن سگ به آزمایشگاه متوجه شدم که دچار جرب گوش است با گرم شدن گوش در کنار شومینه جربها تحریک می شوند و حرکت می کنند و آن خارش سگ رو بی قرار می کنه.
  • عفونتهای باکتریای و قارچی معمولا در یک گوش طبیعی  جایی ندارند و  عملا یک عامل ثانویه محسوب می شوند مثلا حیوان دچار مشکلات هورمونی است و در اثر آن تغییرات محیطی در گوش ایجاد می شود که به رشد باکتریها و قارچها منجر می شود و یا همینطور رطوبت زیاد گوش و ایجاد یک محیط گرم و مرطوب مثل دستگاه انکوباتور که زمینه رشد باکتریها فراهم شده است باکتریهایی که در گوش ایجاد عفونت می کنند شامل موارد فوق هستند : استافیلوکوکها. استرپتوکوکها .اشریشیا کولی .و پزودوموناسها و درمان این مورد آخری سخت تر است همچنین یک عامل قارچی بسیار مهم در گوشها فعال است  که نوعی مخمر محسوب می شود بنام malassezia pachydermatis    این مخمر در محیطهای مرطوب بخوبی رشد می کند و ایجاد التهاب شدیدی می نماید. و تصور کنید در یک عفونت گوش اگر مزمن بشه ما برای درمان چقدر دچار مشکل خواهیم شد...هم باید باکتریها رو درمان کنید و هم این قارچ رو هم عامل حساسیت زا رو بر طرف کنید و  چه شود !!!! نه؟؟؟
  • در مورد جسم خارجی در بالا گفتم که خودش شروع کننده اصلی همه عوارض فوق می تونه باشه  و مواقعی که سگ رو به جایی می برید که احتمال می دهید که گیاههای زیادی داره باید به داخل گوشها توجه کنید البته  در مورد جسم خارجی باید به تکه های پشم  کرک  بعضی فرشها هم توجه کنید که وارد گوش نشوند و اینها هم می تواند مسبب بیماری بشوند...
  • و عوامل هورمونی بیشترین عوارش رو از کم کاری غده تیروتید داریم و هیپوتیروئیدسم باعث می شه که لاله گوش ضخیم و پر خون بشه و ترشحاتی از کانال گوش تراوش بشه و همین مسئله زمینه ساز بیماریهای گوش است البته هورمونها غدد فوق کلیوی و بر هم خوردن تعادل گلیکوکورتیکوستروئیهای فوق هم می تونه سبب ساز بیماریهای گوش بشود.
  • و البته بعضی عوامل هم هستند که هیچ ربطی به توجه یا عدم توجه ما ندارد مثل تومورهای گوش اسکاموس سل کارسینوما   و یا ضرباتی که به گوش وارد می شود و گاهی این تروما ها در لاله گوش ایجاد هماتوم می کنند و خون در لاله گوش جمع می شود که می تونه ثانویه هم باشه یعنی سگ چون خارش داره سرش رو به در و دیوار می زنه و ایجاد جراحت می کنه ...یک مورد دیگه هم بگم و اون نیش زدن مگسها است و این مورد رو من زیاد دیدم چون سگ نمی تونه اونها رو از خودش دور کنه اونها نوک لاله گوش رو در سگهایی که در بیرون هستند می گزه و خیلی هم دردناک است و اگه این زخم ها گسترش پیدا کنن  اون مگس ها می روند روی زخم تخمگذاری می کنند و لارو مگس اونجا رشد می کنه و یادمه سگی رو دیدم که در اثر بی توجهی صاحبش اون مگسها کل گوش رو از بین برده بودند و  مگسها وارد جمجمه شده بودند و سگ دچار مننژیت شده بود و کاری نمی شد کرد جز اینکه با دارو راحتش می کردم...                

 

در مورد درمان بهتره این کار رو به ما واگذار کنید اما حتما متوجه شدین که  طول درمان طولانی است و  مجبوریم که هم آلرژی رو درمان کنیم هم قارچ رو و هم عفونت رو و اگه هورمونی باشه با استفاده از داروهای مربوطه و تشخیص نوع عامل در یک درمان موثر خیلی مهمه...

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ٧:٥٩ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم

دانستنيها : بهداشت دهان و دندانها

يكي ديگه از بحثهاي بسيار مهم در زمينه نگهداري حيوانات خانگي بويژه سگ و گربه رعايت بهداشت دهان و دندانها است...

رعايت مواردي كه در ادامه راجع به آنها صحبت خواهم كرد بسيار ارزش حياتي براي حيوان دارند خيلي بيش از آنكه تصورش را كنيد...

بسياري از بيماريهاي قلبي  كبدي و كليوي ارتباط تنگاتنگي با مشكلات دنداني دارند. بعضي اوقات بي اشتهايي و كم اشتهايي حيوان در اثر كم توجهي صاحبش در زمينه عدم توجه به وضعيت دهان و دندانها است و همينطور بوي بد دهان تمام موارد فوق با توجه بيشتر به دهان بر طرف خواهند شد و پيش گيري بهتر از درمان خواهد بود و بد نيست چند مورد ساده رو براتون بگم يكبار يكي از مراجعينم با من تماس گرفت و از كم اشتهايي و بد اخلاق شدن سگش گفت من هم ازش خواستم در اولين فرصت سگش رو بياره كلينيك اما ايشون وقتشون مهمتر از سلامتي سگ بود.و بعد از يك هفته با من تماس گرفت و درخواست كرد شخصا برم منزلشون در نگاه اول سگي بسيار شاداب و قدرتمند تبديل به موجود نحيفي شده بود و بسيار هم وحشي و اجازه نمي داد بهش نزديك بشيم  به هر ترتيبي كه بود به سگه آرامبخش تزريق كردم و دهانش رو با دقت معاينه كردم ديدم كه يك تكه استخوان در بين دندانهاي فك بالا گير كرده است اون رو بيرون كشيدم و خب معلومه سگ بيچاره نه احتياج به آنتي بيوتيك داشت و نه درمان ديگه فقط به كمي توجه نياز داشت و يا يكبار رفته بودم به يكي از شهرستانها و  مهمان همكلاسي قديمي ام  بودم اون روز از من خواست كه بريم به يكي از روستا هاي اطراف چون وقت تزريق آنتي بيوتيك سگ بيماري بود در بين راه ازش سوال كردم بيماريش چيه گفت كه چند روزه كه خون استفراغ مي كنه و بي اشتها شده و خيلي هم عصبي شده و هر كاري مي كنم به درمانها جواب نمي ده كمي بعد رسيديم به بالاي سر بيمار زبون بسته و دوستم رفت تا ويال پني سيلين رو آماده كنه من هم از صاحب سگ خواستم  هر طور شده دهان سگ رو باز كنه و بله يك تكه استخوان بين دندانهاي پرمولار و مولار.گير كرده بود و لبه تيز اون هم بداخل بافت مخاط دهان فرو رفته بود و بطور دائمي جراحت ايجاد مي كرد.   خوشبختانه اون سگ از صاحبش حساب مي برد و در همان موقع كه دوستم آمد كه پني سيلين تزريق كنه من هم استخوان را از بين دندانها بيرون كشيدم تموم شد .سگه يه نگاهي به اطراف كرد و دندانهاش رو بهم فشار داد و اومد سمت من باورم نمي شد صحنه خيلي عجيبي بود باور نكردني شروع كرد به ليس زدن دستهام ولم نمي كرد هر جا مي رفتم دنبالم بود و با نگاهي عميق تو چشمام ذول زده بود  حس قشنگيه نه؟؟؟ اينجاست كه  حس مي كنم شغلم رو دوست دارم. و يا يكدفعه هم سگي بود كه دهانش متورم شده بود و بعد از بي هوشي متوجه شدم كه يكي از دندانهاش فاسد شده و با هر زحمتي كه بود دندان معيوب رو كشيدم و از اون روز به بعد اون سگ درنده تا من رو مي بينه بي هيچ مقاومتي خودش رو تسليم مي كنه.

اين مقدمه رو گفتم تا برم سراغ بحث اصلي :

وقتي صحبت از بهداشت دهان و دندان ميشه  تمام توجه ما معطوف ميشه به دندانها  چونكه زبان داره كار خودش رو مي كنه و اين دندانها و لثه ها هستند كه دچار مشكل ميشن . دندانها بر روي استخوان فك بالا كه بهش ماكسيلا مي گن و بر روي فك پايين كه منديبول ناميده ميشه در داخل حفرات استخواني مربوطه جا مي گيرن و آنچكه اونها رو در اون حفرات محكم مي كنه همين لثه ها هستند پس اگه لثه دچار آسيب بشه دندانها رو نمي تونه بخوبي در حفره دنداني نگه داره و حيوان دندانش رو از دست مي ده البته در مورد انسان هم دقيقا همين صدق مي كنه. و دقيقا جايي كه محل تماس دندان و بافت لثه است به اندازه يك ميلي متر مهمترين بخش لثه ها است  اين بخش  اگه دچار عفونت و التهاب بشه بتدريج رشد مي كنه و عواقب  غير قابل جبراني خواهد داشت.و در واقع عفونت پريودنتالي رو خواهيم داشت در سگ ها  پوسيدگي دنداني رو به مانند انسان نداريم و يا خيلي كمتر است اما مشكلات اصلي در عفونتهاي لثه است كه در ادامه به بحث در مورد اونها مي پردازم.

توله سگ وقتي به دنيا مي آد دندون نداره و بتدريج از سن سه هفتگي تا شش هفتگي دندانهاي شيري اشدر مي اد و تا سن 8 هفتگي كامل ميشن و اين دندانها تا حدود سن 4 ماهگي جاي خودشون رو به دندانهاي دائمي مي دهند توله سگها 28 دندان شيري دارند و دندانهاي آسيا ندارند چون احتياجي هم بهشون نيست معمولا يك غذاي نرم مي خورن و چي رو مي خوان له كنن؟   خيلي جالبه كه خداوند براي اين چيزها هم فكر كرده....

بعد از سن 4 ماهگي دندانهاي دائمي در ميان خيلي مهمه كه دقت كنيد و حواستون باشه كه حتما دندانهاي شيري بيفتن و جاش دندان دائمي دربياد در غير اينصورت دندان شيري سر جاش باقي مي مونه و دندان دائمي هم راهي پيدا نمي كنه تا بيرون بياد و التهاب و عفونت دنداني رو مي بينيد و دليلي هم براش پيدا نمي كنيد در حالي كه با كمي دقت متوجه مي شديد و يا ممكنه كه دندان شيري سر جاش باشه و دندان دائمي در كنارش رشد كنه و اغلب دندان نيش اين حالت رو نشون مي دن  هم بد منظره ميشه و هم استقامت دندان رو كاهش مي ده و حتي ممكنه باعث پوسيدگي دندان بشود.

دندانهاي دائمي معمولا 42 عدد هستند  22 عدد بر روي فك پايين قرار مي گيرن و 20 عدد بر روي فك بالا.

12 عدد دندان پيشين دارند و 4 عدد دندان نيش يا دندان كانين و 16 عدد دندان پرمولار يا پيش آسيا و 4 عدد دندان آسيا در فك بالا و 6 عدد دندان آسيا در فك پايين و معمولا دندانهاي آسيا ديرتر از بقيه در ميان.

دندانها در سگها وظايف بسيار مهمي دارند مثلا دندانهاي  پيشين يا ثنايا كارشون نگه داشتن گوشت و در واقع كندن گوشت از روي استخوانها است دندانهاي نيش نقش بسيار بسيار مهمي در سگ سانان  منجمله گرگها دارند چون اولين  دنداني است كه بر بدن  شكار فرو مي رود و اون رو نگه مي داره دندانهاي پيش آسيا يا پرمولار كارشون بريدن و تكه تكه كردن شكار است اگه دقت كرده باشيد معمولا سگها از گوشه دهانشون شروع مي كنن به خوردن گوشت و استخوان چون با اين كار غذا رو مي برن و تكه تكه مي كنن دندانها آسيا هم كارشون له كردن غذا است.  و بر اين اساس مي بينيد كه با توجه به نوع رژيم غذايي سگها دندانهاي آسيا رشد محدودتري دارند و مثلا بر روي فك بالا دو دندان كمتر از فك پايين قرار دارد.

در طبيعت اگه  دندانها به صورت صحيح در نيان و يا فك بالا جلوتر از فك پايين باشه و يا برعكس حيواني مثل گرگ نمي تونه شكار كنه و عملا از ادامه زندگي باز مي مونه ولي  سگهاي اهلي هميشه غذا دارن و اين مشكلات باعث مرگ اونها نميشه اما در جايي كه مسابقات چمپيون برگزار ميشه ويا قصد نسل گيري از سگها رو دارند اين حيوانات رو عقيم مي كنند تا اين خصوصيت ژنتيكي نامطلوب رو به نسل بعد انتقال ندهند..

تا يادم نرفته بگم كه از  نقشهاي ديگه دندانها ميشه به دفاع كردن  و همينطور گرومينگ يا رسيدگي به بهداشت فردي حيوان اشاره كرد چون سگ با دندانهاي پيشين خودش رو مي خارونه و يا ناخنهاش رو كوتاه مي كنه و نقش ديگه دندانها در رفتار شناسي سگها ابراز علاقه و بازي كردن با ساير سگها است و بصورت خيلي زيبايي با همين دندونهاشون حس خودشون رو به سگ ديگه انتقال مي دن و بازي اونها و اظهار علاقه اشون به همديگه بسيار تماشايي  است.

همانطوري كه گفتم در سگها و گربه ها عفونتهاي پريودنتال و در واقع بيماريهاي لثه شايع تر از ساير بيماريها است و پوسيدگي در اين حيوانات چندان مطرح نيست. و اما اين مشكلات از كجا آغاز مي شوند؟

معمولا بزاق ماده اي بنام گليكوپروتئين دارد و رسوب اين ماده بر روي ميناي دندان باعث مي شود كه بعد از مدتي ساير عوامل مثل خرده هاي مواد غذايي كلسيم و فسفر بر روي آن رسوب كنند و بتدريج پلاك اوليه تبديل مي شود به سنگ دنداني يا DENTAL CALCULUS   اگر در مدت 48 تا 72 ساعت اوليه و قبل از تشكيل پلاك دندانها مسواك زده شوند آن پلاك از بين مي رود و اگر حضور پلاك ادامه يابد  و تبديل به سنگ دنداني شود بتدريج باكتريهاي موجود در دهان را نيز به خود جذب مي كند و بدليل تماس با لثه و بويژه ناحيه اتصال لثه به دندان عفونتهاي لثه ايجاد مي شوند و شاهد بوي بد دهان  التهاب و قرمزي مخاط لثه و لثه تغيير رنگ مي دهد و تيره مي شود اگر اين بيماري برطرف نشود باعث تخريب بافت لثه و عدم توانايي لثه در نگهداري دندان در داخل حفرات استخواني فكها مي شود و دندان مي افتد و يا ممكن است در ناحيه زير دندانها هم آبسه تشكيل شود كه علاوه بر درد زياد نهايتا دندان از دست مي رود.در عين حال در نظر داشته باشيد با شروع عفونت  و ورود باكتريها به جريان خون همانطوري كه گفتم عفونتهاي قلبي و كبدي و كليوي را در پي خواهد داشت. و در سنين 8 تا 10سالگي سگ شما دندانهايش را از دست مي دهد. و حتي مي توان  اين بيماري را مرگ خاموش سگها ناميد.  اما اگر شناخت كافي  از شرايط فوق داشته باشيد حيواني سالم و شاداب را خواهيد داشت.

راه حل مقابله با چنين مشكلاتي بسيار ساده است بايد از سنين 8 تا 12 هفتگي  توله ها را عادت دهيد به مسواك شدن دندانهايشان و مي توان از سنين پايين تر دستان خود را با دستكش بپوشانيد و لثه ها و دندانها را مالش دهيد تا توله به اين كار خو بگيرد . با توجه به تشكيل پلاك دنداني در فاصله زماني 48 تا 72 ساعت بهتر است حداقل هر سه روز يكبار اين كار را انجام دهيد  و مي توانيد گاهي هم محلولهاي دهان شويه را كه حاوي كلرهگزدين هستند را نيز بكار ببريد چون آنها باكتريها را از بين مي برند .در نظر داشته باشيد كه مسواك بايد نرم باشد و حيوان را آزار ندهد و مي توان از مسواكهاي انگشتي ويژه سگها استفاده كرد.خمير دندان سگها فرمول مخصوصي دارد و متناسب با  PH معده سگها است و هرگز از خمير دندانهاي انساني استفاده نكنيد چون در آن موقع بايد با استفراغ و مشكلات گوارشي سگ خود دسته و پنجه نرم كنيد. اگر هم خمير دندان مخصوص سگ نداريد و يا مسواك مخصوص آنها را در اختيار نداريد مي توانيد يك گاز تامپون را بدور انگشت خود بپيچيد و با آغشته كردن انگشت خود به خمير جوش شيرين  دندانها و لثه هاي سگ را ماساژ دهيد.

البته  مي توان از استخوانهاي خام و بزرگ گوساله مثل غوزك پا نيز استفاده كرد چون سگ با جويدن آنها دندانهاي خود را تميز مي كند اما طبق بررسي هاي صورت گرفته حتما بايد اين استخوان خام باشد چون استخوان پخته خشك مي شود و قطعات آن بصورت قطعات سوزني شكل در مي آيد و ممكن است در داخل دستگاه گوارش ايجاد عوارضي كند.

و متاسفانه تصور عمومي بر اين مبنا است كه سگ اگه استخوان رو بجوه سنگهاي دنداني از بين خواهند رفت. اما با كمال تاسف مجبورم نا اميدتان كنم. چون سنگ دنداني كاملا بر روي بافت دندان استقرار يافته و بايد  حتما  توسط دكتر دامپزشك  بر داشته شوند

روش كار هم به اين صورت است كه بايد حيوان را كاملا بي هوش كنيم و توسط دستگاه  دستگاه جرم گير اولتراسونيك آنها را از دندانها بر داريم و   اين دستگاه توسط امواج  اولترا سوند  كار مي كند و گرماي زيادي توليد مي كند و به همين دليل بايد متصل به جريان آب جاري باشد تا  گرماي زياد باعث آسيب رسيدن به دندانها نشود و از طرفي حتما دستگاه ساكشن جراحي در اختيار باشد تا آب جمع شده از دهان خارج شود و  وارد معده و يا احيانا ريه ها نشود و در ضمن موقع كار بايد حتما از ماسك استفاده كرد تا با پخش شدن اجرام مربوطه  براي شخص  دكتر دامپزشك  بيماري ايجاد نكند.  و معمولا سگهايي كه دندانهايشان از ابتداي زندگي مسواك نزده باشند در سن سن 3 سالگي نياز به جرم گيري دارند و  اگر اين بي توجهي ادامه يابد مجددا يكسال بعد بايد اين كار صورت گيرد..

و با اين كار سلامتي را مجددا به حيوان باز مي گردانيد و در ضمن به اين نكته توجه داشته باشيد كه اگر دكتر دامپزشك  مهارت كافي داشته باشد و فقط سنگ دنداني را بردارد و دستگاه مورد استفاده استاندارد باشد هيچ گونه آسيبي به ميناي دندان وارد نمي شود و جرم گيري نشدن عوارش بدتري خواهد داشت . علاوه بر بيماريهاي ثانوي شما مجبوريد بوي ناشي از تركيبات سولفوره  ناشي از فعاليت باكتريها را تحمل كنيد VOLATILE SULFUR COMPOUNDS  .

غذاهاي سگ كه بصورت نرم هستند يكي از دلايل اصلي ابتلاي سگ ها  به عوارض دنداني و بيماريهاي لثه هستند زيرا در طبيعت سگهايي لاغر و آلوده به انواع  بيماريهاي انگلي را مي بينيم كه دندانهايي سفيد و شفاف دارند اما سگ آپارتماني  ناز نازي ما دهانش بوي بدي مي ده و دندانهاي زرد و قهوه اي زشتي داره..

اخيرا بعضي شركتهاي توليد كننده غذاي آماده سگ از تركيباتي در  فرمول توليد خود استفاده مي كنند كه  پلاكهاي دنداني را كم مي كنند اما استفاده از اين تركيبات جاي مسواك زدن را نمي گيرند نام اين ماده   Sodium Hexametaphosphate است   .

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ۱٢:۱٦ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٧ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم