کلينيک دام کوچک

تغذیه. قسمت چهارم

 در بحثهای قبلی از ماهیت مواد غذایی و مشکلات تغذیه ای سخن گفتیم اما اینبار می خواهم از خود غذا بگویم. یادمه که سالها پیش که کتاب نگهداری و تربیت سگ را ترجمه می کردم با بخشهایی از کتاب رو به رو بودم که برایم  نا آشنا بودند در آن سالها غذاهای فرموله شده برای سگ و گربه چندان معمول نبودند و به همین دلیل ترجیح دادم بخشهایی از کتاب اصلی را با ترجمه مطالبی از یک کتاب دیگر همراه کنم چرا که غذاهای کنسروی سگ در ایران وجود نداشت و یا همینطور غذاهای خشک... اما این غذاها اکنون در کشور تولید می شوند و مارکهای مشهور بین المللی نیز توسط بعضی از شرکتها وارد شده اند.و تولید غذاهای آماده سگ در خارج از کشور یک صنعت مهم  به شمار می رود و با توجه به تعداد بسیار بالای  جمعیت حیوانات خانگی در آن کشورها و گرفتاریهای شغلی و کمبود وقت صاحبان آن برای درست کردن غذا  به همین دلیل استقبال بسیار قابل توجهی از این تولیدات شده است..و در بسیاری از کشورها درست کردن غذای خانگی عملا منسوخ شده است و در بسیاری از کتابهای مربوط به نگهداری  حیوانات به شرح این نوع غذا ها بسنده کرده اند و غذای خانگی را توصیه نمی کنند. البته با توجه به شرایط کشور ما و گران بودن نسبی این غذا ها همچنان تغذیه حویانات خانگی به همان شیوه مرسوم غذاهای خانگی صورت می گیرد و در این بخش بصورت مختصر به این نوع غذا ها خواهم پرداخت:

این نوع غذا ها به سه دسته اصلی تقسیم می شوند : غذاهای کنسروی  غذاهای نیمه خشک و غذاهای خشک

غذاهای کنسروی با توجه به ذائقه سگها و گربه ها تولید شده اند و میزان ماده خشک نسبت به آب کمتر است و برای حیوانات بسیار خوش خوراک هستند و این غذاها بویژه مناسب سگهای سخت سلیقه و ایراد گیر هستند و نسبت به سایر انواع غذاها گران تر نیز هستند و بعد از باز کردن درب کنسرو تنها می توان برای مدت محدودی از آنها استفاده نمود و بایستی اضافه آن را در کیسه های پلاستیکی بسته بندی کرد و در یخچال گذاشت و حداکثر می توان تا دو و سه روز آنها را نگهداری نمود .

گروه دوم غذاهای آماده غذاهای نیمه مرطوب و یا نیمه خشک هستند اینها هم  برای حیوانات خانگی خوش طعم اند و البته نیازی به نگهداری در یخچال ندارند و استفاده از آنها راحتتر است و بدلیل اینکه در ترکیب آنها از مواد نگهدارنده و قندی  استفاده شده است مدت  ماندگاری بیشتری دارند و به همین دلیل هم نباید در مورد سگهایی دچار بیماریهایی مثل دیابت  هستند استفاده نمود

غذاهای خشک  که با فرمولاسیون ویژه ای تولید می شوند برای صاحبان پرکار و گرفتار انتخابی بسیار مناسب است و سگی که به این نوع غذاها عادت کند برای صاحبش کمترین دردسر را دارد و با توجه به اینکه فاسد نمی شوند می توان با خیال راحت در ظرف غذای حیوان قرار داد و منزل را ترک کرد .جالبه بگم که غذاخوریهای اتوماتیکی هم ابداع شده اند که در ساعتهای مشخصی مقداری از غذا را در ظرف مربوطه می ریزند. و یا حتی سیستم خنک کننده ای هم دارند که می توانند در ساعتهای معینی غذاهای کنسروی را در دسترس حیوان قرار دهند .و تدارک دیدن این سیستم برای اشخاصی است که ساعت کاریشان طولانی است و  نمی توانند به موقع به سگشان غذا بدهند

در خود کشورهای اروپایی هم انواع و اقسام  این غذا ها موجود است و صرف اینکه بر روی لیبل نوشته شده باشد مثلا دارای بیست درصد پروتئین است دلیل بر مناسب بودن آن نیست ممکن است این پروتئین قابل هضم نبوده باشد و لذا باید از تولیدات  شرکتهای معتبر استفاده نمود...

اینکه صرفا یک غذا شکم پرکن است و یا دارای مواد غذایی مناسب است را می توان با توجه تاثرات ان متوجه شد مثلا سگی که با مصرف یک غذا شاداب تر است و پوست و موی شفاف و خوش حالتی پیدا کند و انرژی کافی برای فعالیت داشته باشد

اصولا این غذا های به دو نوع کلی دسته بندی می شوند .غذاهایی که مناسب دوران تولگی و رشد هستند و فرمولاسیون ویژه ای دارند و درصد پروتئین بالایی دارند و یا غذاهایی که برای دوران بعد بلوغ تولید شده اند. و یا غذاهایی که مناسب دوران شیرواری و آبستنی هستند و یا ویژه  بیماران تولید شده اند و یا در مورد سگهای مسابقه ای و ورزشکار و یا سگهایی که باید روزها همراه  صاحب خود به شکار بروند. برای هر یک از موارد فوق تحقیقات گسترده ای صورت گرفته است و آزمایشگاههای مدرنی را به خود اختصاص داده اند..

توضیح دادن بیشتر در مورد این نوع غذا ها ما را وارد بحثهای تخصصی فرمولاسیون آنها خواهد کرد که  از حوصله این بحث  خارج است و صرفا متخصصین تغذیه باید به آن بحثها بپردازند فقط باید مطمئن بشیم که محصولی که خریداری می کنیم استاندارد است  بعنوان مثال به نکته ای اشاره می کنم و آن تعادل میزان کلیسم و فسفر در جیره غذایی است اگر این تعادل بهم بریزد مثل گربه هایی که در دوره بچه گی فقط گوشت می خورند و میزان کلسیم خون آنها پایین می اید چه می شود؟؟ یک  بیماری  را به یاد دارم که حدود هشت ماهش بود و دچار نارحتی های شدید تنفسی شده بود و بتدریج رو به مرگ می رفت و در اواخر زندگیش سرش رو به پایین افتاده بود بعد از تهیه عکس رادیوگرافی بد شکلی ستون مهره ها بویژه در ناحیه گردن و ستون مهره خود نمایی می کرد و علتش هم عدم تعادل بین میزان کلیسم و فسفر جیره غذایی بوده است و کمبود کلسیم  باعث چنین ضایعه ای شده بود و یا سگی را به یاد دارم که بدلیل استفاده بی رویه از قرصهای کلسیم دچار سنگ مثانه و  عواقب آن شده بود...

اخیرا چندین کتاب در زمینه نگهداری حیوانات خانگی خوانده ام و وقتی به تهیه غذای خانگی رسیدم با این جمله رو به رو شدم که این غذا ها را باید در مواقعی که حیوان بیمار است تهیه کرد و یا نیاز به مواد غذایی خاص دارد مثل مشکلات پوستی و کلیوی و ..... و این توصیه ها با توجه به شرایط کشور ما غیر منطقی می آیند

اما در همین کتابها با چند فرمول تهیه غذا برای سگها اشنا شدم که جالب توجه بودند یکی از این غذا ها  به این ترتیب تهیه می شود:

2 فنجان آرد گندم

 1 فنجان پنیر رنده شده

1 فنجان هویج رنده شده

2 عدد تخم مرغ بزرگ

1 فنجان شیر

یک چهارم فنجان روغن گیاهی

در یک ظرف باید آرد هویج و پنیر  را بخوبی مخلوط کرد و در ظرف دیگر تخم مرغها و شیر و روغن را هم زد  و این ها را  در ظرف اولی مخلوط نمود و بمدت بیست تا بیست و پنج دقیقه گذاشت تا بپزد  .و از این غذا به حیوان داد

و یا در فرمولی دیگر 1 فنجان برنج خام  یک دوم  فنجان گوشت چرخ کرده و 6 قاشق چایخوری جگر خام و یک قاشق  استخوان خرد شده و یک قاشق روغن ذرت و یک قاشق چایخوری نمک ید دار را با هم مخلوط کرد و بصورت آبپز بپزیم. یادتان باشد که در غذای سگ ها از پیاز استفاده نکنید چون در دراز مدت ایجاد کم خونی می کند .

...

از دیگر موادی که در تغذیه سگها استفاده می شوند انواع بیسکوستهای مخصوص سگ است و اینها را در موارد تشویقی به حیوان می دهند تا او را تربیت کنند و نباید در سایر مواقع استفاده نمود چون اثر گذاریش از بین می رود و یا می توان بعضی میوه ها را هم به سگ داد مثل انگور و توت فرنگی. هویج  فقط باید مواظب بود که سگ در مصرف دچار سو هاضمه نشود و به حساسیتهای فردی هر حیوانی توجه داشت

در مورد ظرفهای غذا هم بد نیست بدانید که نوع پلاستیک مصرفی استاندارد باشد و از نوع غیر حساسیت زا باشد و یا ظرفهای سرامیکی هم از نوع استاندارد باشد و در ترکیب رنگهای بکار رفته از سرب استفاده نشده باشد ظاهرا حساسیت به نوع و کیفیت  ظروف غذا در بین مصرف کننده های غربی بسیار زیاد است و حتی مارک آن ظرف نیز برایشان اهمیت دارد

ظرف غذا باید بگونه ای باشد که به راحتی برنگردد و  باید همیشه تمیز باشد و در پایان به یک نکته جالب هم اشاره کنم که در ساخت ظرف غذا در لبه پایینی یک شیاری تعبیه می کنند که در داخل آن آب می ریزند و برای پیشگیری از بالا رفتن مورچه ها و حظرات از ظرف غذا می باشد

 

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ٤:٤٠ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٠ خرداد ۱۳۸٧
Comments نظرات () لینک دائم