کلينيک دام کوچک

بیماری هاری

آخرین بیماری ای که در ایران بر علیه آن واکسیناسیون صورت می گیرد بیماری هاری است.

 

هاری بیماری بسیار کشنده و خطرناکی است که در تمام جهان به استثنا بعضی کشورهای جزیره ای شیوع دارد.

 

عامل آن یک ویروس است و نکته مهمی که باید بدانیم این است که ویروس فوق فقط در محیط بدن حیوانات خونگرم زنده می ماند و در محیط   بیرون از بدن خیلی زود از بین می رود پس اهمیت کنترل جمعیتهای آلوده به ویروس در اینجا مشخص می شود. این بیماری در اثر  گاز گرفتن حیوان بیمار به حیوان و یا انسان سالم منتقل می گردد.و مواردی هم بوده است که در اثر تماس مخاطات بیماری منتقل شده است. و موردی هم ثبت شده بود که یک فردی سگی داشته است که  در دوره کمون بوده و علائمی را نشان نمی داده اما  صاحبش عادت داشته که زنجیر را از پشت گردن خود رد کند و سایش زنجیر و جراحت سطحی پوست موجب انتقال بیماری شده بوده.

 

جالبه بدانیم که این بیماری در راسو. راکون( لازم به یادآوری است که راکون در طی سالهای گذشته به طور اتفاقی از مناطق مجاور مرز جمهوری آذربایجان و جنگلهای تالش وارد ایران شده است). خفاش روباه و گرگها مشاهده می شود.و شیوع آن می تواند در اثر آلودگی هر یک از این حیوانات رخ دهد و راه انتقال دیگر در مکانهایی مثل غارهایی که خفاشها در آنجا زندگی می کنند  راه انتقال از طریق ذرات ریز غبار در آن غارهاست.و غار نوردان را تهدید می کند

 

 

بیماری هاری در اثر گاز گرفتن به فرد و یا حیوان سالم منتقل می شود مدتی را در بافت عضلانی بسر می برد و بعد خود را به سیستم عصبی بدن می کشاند و از طریق شبکه عصبی به تدریج خود را به مغز می رساند و وقتی که به مغز رسید مرگ را در پی دارد .محل تکثیر و تجمع ویروس در غدد بزاقی است و به همین دلیل گاز گرفتن نقش اصلی را در انتقال بیماری دارد و اگر با موارد گاز گرفتگی مواجه شدیم باید هر چه سریع تر محل گاز گرفتگی را با آب سرد و صابون شستشو دهیدو آن محل نباید بخیه شود.

 

این بیماری در 3 مرحله خود را نشان می دهد

 

در مرحله مقدماتی که به مدت 2 تا 3 روز به طول می  انجامد سگ حالت ترس دارد گوشه گیر می شود هیجان زده می شود و دچار تب است و سگهایی که تا پیش از این اتفاق خیلی خودمانی و صمیمی بودند بشدت خجالتی شده   و یا سگهای گیرنده و خشن آرام می شوند.در گربه ها شدت تب بیشتر است و حالات فوق را مشخص تر نشان می دهند.

 

در مرحله دوم که مرحله خشم است از 1 تا 7 روز طول می کشد. سگ بی قرار است  خیلی تحریک پذیر می شود. حس شنوایی اش به طرز عجیبی حساس می شود و به هر صدایی واکنش نشان می دهد.وچون خیلی بی قرار شده است مدام پرسه می زند و یک جا به قول معروف بند نمی شود. و به هر کسی می  خواهد حمله کند و گاز بگیرد و اگر در داخل  قفس محبوس شود میله ها را گاز می گیرد. دچار صرع می شود و ممکن است در این مرحله بمیرد و البته از آب هم بشدت ترس دارد

 

 مرحله سوم مرحله فلجی است ویروس به مغز رسیده است و عضلات بتدریج فلج می شوند مثل عضلات قفسه سینه بویژه عضلات بین دنده ای که فلجی آنها سیستم تنفس را از کار می اندازد و حیوان تلف می شود و یا فک پایینی فلج شده و حالت افتادگی پیدا می کند و همچنین عضلات گلو و صدای پارس حیوان تغییر می کند و حالتی را نشان می دهد که انگار چیزی در گلو گیر کرده است.و حیوان در این مرحله زنده نخواهد ماند

 

تشخیص این بیماری بسیار مهم است و باید از تمورهای مغزی و فلج حلق و جراحات وارده به سر و بعضی مسمویتها تشخیص افتراقی داده شود.

 

بهترین کار ارسال مغز حیوان به آزمایشگاه است و به روشی خاص که ایمنوفلورسنت آنتی بادی نامیده می شود بیماری تشخیص داده می شود

 

این بیماری در جنوب آسیا شیوع گسترده ای دارد و با توجه به واکسیناسیون گسترده در کشورهای پیشرفته عملا موارد ابتلا در آنجا به حداقل رسیده است مثلا در سال 1997 در کل ایالات  متحده بجز جزایر هاوایی فقط 4 مورد ابتلا به بیماری را گزارش کرده اند

 

در کشور ما با توجه به قرار گرفتن ایران در مجاورت منطقه شدیدا آلوده جنوب آسیا گزارشات  بیماری بسیار محدود بوده است . و علی رغم اینکه واکسن هاری توسط دولت توزیع نمی شود و یا توزیع در حد خیلی محدودی بوده است خواسته عمومی مردم بر واکسیناسیون بر علیه  بوده است و بخش خصوصی و همکاران من نقش مهمی در پیشگیری از بیماری در کشور داشته اند  . و واکسنی که در سایر کشورها رایگان توزیع می شود را ما به قیمت زیادی از بازار آزاد تهیه می کنیم

 

این بیماری درمان ندارد و باید حیوان بیمار معدوم شود.در انسان از سرم حاوی آنتی بادی بیماری هاری به فرد مبتلا تزریق می شود

 

برنامه واکسیناسیون  در اولین دوز بین 3 تا 4 ماهگی صورت می گیرد و نوبت بعدی یک سال بعد تجویز می گردد.و در ایلات متحده توصیه می شود بعد از سال اول هر 3 سال تزریق انجام گیرد اما با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور ما در ایران هر ساله تکرار می شود.

 

و توصیه می شود این واکسن به دلیل اهمیت قانونی  آن حتما انجام گیرد و گواهی مربوطه از دکتر دامپزشک دارای پروانه درمان معتبر اخذ شود   چون ارائه گواهی فوق به پزشکی قانونی می تواند مشکلات قضایی و شکایات احتمالی را از بین ببرد  و ثایت کند که حیوان بیمار نیست

 

و در پایان تاکید می کنم که حتی اگر سگ یا گربه شما فقط در محیط خانه بسر می بردو بیرون نمی رود در این شرایط هم باید واکسن هاری را دریافت کند . چون نمی توانید اینده را پیش بینی کنید شاید روزی بخواهید او را به خارج از شهر ببرید تا هوایی عوض کند و اتفاق خبر نمی کند و ......  

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ٤:٢٢ ‎ب.ظ ; شنبه ۱٩ آبان ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم