کلينيک دام کوچک

دانستنيها : مراقبت از چشمها

يكي ديگه از دستگاه هاي بسيار مهم بدن جانداران چشمها هستند.  نيازي به شرح اهميتش نيست   تصور كنيد يك سگ نابينا چه گونه مي تونه زندگي كنه؟؟؟؟

چشم ها اندامهايي كروي شكل هستند در در داخل حفره حدقه در جمجمه قرار دارند و ساختمان آناتوميكي آنها به گونه اي است كه بتوانند تصوير محيط خارج رو به مغز انتقال بدهند و بنابراين شفاف بودن مسير عبور نور و انتقال آن بر روي  پرده شبكيه و تحريك سلولهاي عصبي شبيكه و انتقال پيام عصبي به مغز و تجزيه تحليل داده ها  يك پروسه بسيار پيشرفته خلقت است  اگه كمي به اين سيستم با نگاهي موشكافانه بنگريم  در سلول سلول اين مسير وجود خداوند را درك مي كنيم .

 چشم سالم قرنيه اي شفاف دارد و در پشت آن فضاي زلاليه قرار گرفته است و اين مايع شفاف نيز عبور نور را تسهيل مي كند و  عدسي كه عنبيه آنرا در بر گرفته و مردك ميزان نور ورودي به عدسي را تنظيم مي كند و عدسي نيز نور را كه در واقع موقعيت قرار گيري اشيا در محيط است را به پرده شبيكه انتقال مي دهد    و در شبيكه سلولهاي شبيكه تمام اطلاعات مربوطه را به اعصاب ريزي كه به هريك از سلولها متصل است و همه آنها با هم عصب چشمي را تشكيل مي دهند و به مغز مي روند...

اگر براي هر يك از اين ابخشها مشكلي پيش بيايد  عملكرد كل مجموعه مختل خواهد شد.

چه بايد كرد تا چشمان حيوان هميشه بينايي خود را حفظ كنند؟؟؟

اولين كاري كه مي كنيد اينه كه:   مراقب باشيم كه سگ يا گربه در محيط هاي باز و مخصوصا در باغ خار و خاشاك در چشمانشان فرو نروند. و مراقب دعوا كردن آنها با هم باشيد چون بسياري از مواردي را شاهد بودم كه ناچار به تخليه چشمها بودم و يا مثلا جايي كه سيم خاردار نصب شده است بايد دقتتان بيشتر شود و يا هيچ وقت اجازه ندهيد سگ شما دنبال گربه كند . يادمه يكي از مراجعينم كه پسري جوان بود يكبار جهت تفريح سگ خودش را آزاد گذاشت تا بدنبال يك گربه كند البته ايشون اينكار رو در يك اتاق بسته انجام داد.حتما تصورش اين بود كه قدرت سگ بيشتره. اما غافل از اين بود كه اولين ضربه رو اون گربه زد و با ناخنهايش شكافي عميق بر روي قرنيه چشم سگ بيچاره ايجاد كرد...و به همين سادگي سگ بيچاره تا آخر عمرش يكي از چشمانش را از دست داد. مشكلاتي كه در حيوانات با آنها رو به رو هستيم  معمولا از اين دسته هستند اما متاسفانه دسته ديگري از مشكلات  پيش آمدنشان  قابل كنترل نيست و وارثتي هستند  و بايد پيش از آوردن سگ  از آنها آگاهي كافي داشته باشيم.

اما آنچه از دست ما بر مي آيد توجه و مراقبت اوليه از چشمها است در مواقعي كه گرد و غبار وارد چشمها شده است مي توانيم با چكاندن محلول شستشوي چشمي  EYE BATH   چشمها را شستشو دهيم و  يا مي توانيم با محلولهاي مخصوصي كه در ايران هم موجود است گوشه هاي چشمها را شستشو دهيم مخصوصا سگهايي مثل پاگ يا باكسر و بوداگ كه صورت پر چين و جروكي دارند و ماده اصلي اين تركيبات اسيد بوريك مي باشد.

 علائمي كه در مشكلات چشمي مي بينم به شرح ذيل هستند:

  • قرمز شدن  و التهاب چشمها  و يا سطح داخلي پلكها

  • بر روي چشمها ذراتي را ببينيم

  •  سطح چشم كدر شده باشد

  •  زياده از حد اشك از چشمها تراوش شود و يا ترشحات غير عادي داشته باشد

  •  موهاي اطراف چشم بصورت غير عادي اشك آلوده و خيس شده باشند             

 

 يكي از مهمترين بيماريهاي چشم گلوكوما است . اين بيماري هم مي تونه در اثر ضربه پديد بياد و  هم مي تونه در اثر وراثت باشه و به همين دليل بايد در موقع خريد توله  از بيماريهاي وراثي آن نژاد مطلع باشيد بيماري گلوكوم وضعيتي كاملا اورژانسي است و عملا فشار داخل كره چشم بالا رفته است و مايع زياد تر از حد معمول وارد اتاق قدامي چشم شده است و اگر  بي توجهي شود در عرض 48 تا 72  ساعت حيوان كور خواهد شد اين بيماري در نژاد كوكر اسپانيل شيوع زيادي دارد.

از بيماريهاي مهم ديگه كه جنبه وراثتي داره انتروپيون است ENTROPION  و برگشتي پلكها بر روي چشم و مي تونيد تصور كنيد در اين حالت مژه ها   با سطح قرنيه  در تماس هستند و و تنها راه درمان عمل جراحي است و اين بيماري در نژادهاي زير ديده مي شود:

شارپي كوكر اسپانيل روتوايلر و لبرادور رتريور

بيماري چشم گيلاسي هم يك بيماري مربوط به التهاب پلك سوم است  و حتما سگهايي رو ديديد كه گوشه چشمهاشون صورتي رنگ شده  و درمان موثر اين بيماري هم جراحي است   و اين بيماري ارثي در نژادهاي زير ديده مي شود:

بولداگ    كوكر اسپانيل پودل:  البته چون بيشتر سگهايي كه در ايران مي ينيم مخلوطي از پودل رو دارند متاسفانه در نژادهاي مخلوط با پودل هم  زياد اين بيماري را مشاهده مي كنيم

 بيماري بيرون زدن مو از روي قرنيه  ECTOPIC CILIA   و بيماري بسيار دردآوري است و بتدريج ايجاد التهاب خواهد كرد و درماني جز جراحي ندارد

  بيماري خشكي چشم كه غدداشكي فعاليت ندارند و چشم اغلب خشك است و عملا بدون محافظ مي ماند  و بايد با اشك مصنوعي آنرا مرطوب نگاه داشت و تنها راه درمان هم جراحي است و در نژادهاي زير بيشتر مشاهده مي شود:

 پاگ لهاسا آپسو شيتزو

بيماري كاتاراكت  كه علامت آن كدر شدن عدسي چشم است  و اين بيماري هم اغلب ارثي است و در سگهاي پير شايع تر است و مي تواند در اثر علائم ثانويه بيماري ديابت بروز كند و اگر توليد هورمونهاي غده پانكراس دچار اختلال شوند شاهد اين بيماري خواهيم بود و به همين دليل مصرف مواد قندي در سگ ممنوعيت دارد 

اينكه چرا  عدسي كدر مي شود يكي از دلايلش نوع تغذيه عدسي است كه مستقيما از گلوكوز تغذيه مي كند و اگر سطح گلوكوز خون بالا برود نفوذ آن به عدسي زياد مي شود و كدورت آن و در نهايت كوري را در پي خواهد داشت

از بيماريهاي وراثتي ديگه مي توان به آتروفي پيشرونده شبكيه اشاره كرد كه بعد از مدتي حيوان كور خواهد شد

اما يك بيماري ديگه هم در چشم داريم بنام التهاب ملتحمه چشم يا conjunctivitis   اين بيماري  التهاب غشا مخاطي سطح داخلي پلكها و كره چشم رو در بر مي گيره و ترشحات آبكي غليظ از چشم جاري مي شه و اين التهاب در اثر عوامل باكتريايي و يا ويروسي و يا آلرژيك مي تونه بوجود بياد و يا در اثر برخورد اشيا نوك تيز با چشم  بوجود مي ايد و از همه شايع تر سگهايي كه سرشون رو از پنجره ماشين بيرون مي برن در اثر وزش باد  شديد دچار اين بيماري مي شوند و بر خلاف موارد قبلي اين بيماري به راحتي درمان مي شود.

بد نيست كمي هم از روشهاي تشخيصي در چشمها بگويم ما از نوارهايي بنام فلورسئين استفاده مي كنيم و در اثر تماس با سطح چشم رنگ سبز رنگي از خود تراوش مي كنند و جراحات روي چشم را نشان مي دهند و يا مسير حركت اشك را از داخل بيني مشخص مي كنند

همچنين از دستگاهي بنام تونومتر استفاده مي شود كه ميزان فشار داخلي چشم را نشان مي دهد و اگر چشم دچار گلوكوما شده باشد را نشان مي دهد و همچني دستگاه افتالموسكوپ مي تواند داخل كره چشم را به ما نشان دهد و نحوه قرار گيري عدسي و ......

البته بیماریهای  دیگه ای هم در چشمها می بینیم اما در حد حوصله این وبلاگ نیست 

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ۱٠:٠٤ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱٥ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم