کلينيک دام کوچک

پيشگيری از بيماريهای انگلی - کرمهای قلابدار

دومين گروه  انگلهاي بسيار مهم در سگها كرمهاي قلابدار هستند كه  در انسان و بويژه كودكان ايجاد بيماري  مشترك  مي نمايند. و در گربه ميزان آلودگي به اين نوع انگلها كمتر مي باشد.

دو گونه از اين  انگل بيشترين درصد آلودگي را شامل مي شوند :

ANCYLOSTOMA CANINUM & ANCYLOSTOMA BRAZILIENCE   اينها كرمهاي بسيار ريزي هستند كه طولشان در حدود 3 ميلي متر است اما با وجود چنين اندازه كوچكي يكي از خطرناكترين انگلهاي بيماريزا در سگها هستند ..اين كرمهاي كوچك بر خلاف ساير كرمها كه از طريق سطح پوستشان مواد غذايي داخل روده را مصرف مي كنند بوسيله زوائد دنداني قلاب مانندشان به ديواره روده مي چسبند و از خون ميزبان تغذيه مي كنند و در روده كوچك زندگي مي كنند .

 سه دليل اصلي اهميت زياد اين كرمها به شرح زير است:

  • تغذيه از خون ميزبان

  • انتقال  از مادر به جنين

  • ايجاد بيماري در انسان

محور بحث ما در پيرامون همين موارد خواهد بود ولي ابتدا از چرخه زندگي اين انگل بگويم:

آنها در روده كوچك زندگي مي كنند و با مصرف مقدار زيادي خون ايجاد كم خوني و آنمي در ميزبان مي نمايند و عوارضي مثل اسهال خوني را در اين مرحله مشاهده مي كنيم اسهالي مزمن و خون آلود من شخصا با اين موارد بدفعات برخورد داشته ام و خوشبختانه با مصرف داروي ضد انگلي حيوان بهبودي كامل يافته است. كرمهاي نر و ماده بالغ در روده جفتگيري مي كنند و تخمهاي حاصله از طريق مدفوع به محيط خارج بدن راه مي يابد و اين تخم ها در شرايط محيطي مناسب و مرطوب تبديل به لارو مرحله اول مي شوند و اين مراحل لاروي تا سه مرحله انجام مي شود  سپس بايد وارد بدن ميزبان شود راه انتقال كرم به 4 صورت مي باشد

  • از طريق بلع و ورود از راه دهاني و مستقيما به دستگاه گوارش وارد مي شوند

  • لاروهاي عفونت زا مستقيما از طريق پوست وارد بدن مي شوند

  • از طريق انتقال مادري و از راه جفت وارد بدن جنين مي شوند

  • از طريق غدد پستاني و نوشيدن شير به توله هاي تازه متولد شده منتقل مي شوند

وقتي بلعيد مي شوند ممكن است مستقيا در داخل روده مرحله چهارم لاروي را پشت سر بگذارند و به كرم بالغ تبديل شوند   و يا اينكه لارو از طريق ديواره روده نقب بزند و خود را به ساير بافتها برساند اگر راه خود را به شش ها بيابد در آنجا مرحله چهارم لاروي را طي مي كند و از راه ناي وارد حلق مي شود و سپس دوباره به دستگاه گوارشي و روده ها مي رسد و يا اينكه ممكن است در ساير بافتها گير بيفتد و تبديل به كيست غير فعال شود   

اگر لارو از طريق پوست وارد بدن شود در پوست ايجاد قرمزي و خارش شديدي مي كند و اگر بتواند خود را به بافتهاي عمقي تر برساند وارد همين چرخه مي شود  و معمولا در اين مرحله واكنشهاي پوستي  شديدي را شاهد هستيم

در مورد انتقال از طريق جفت معمولا هورمونها توليدي در موقع آبستي كيستها را تحريك مي كنند و آنها فعال مي شوند و مسير جفت را پيش مي گيرند و در آنجا به بدن جنين وارد مي شوند و بقيه مراحل تكاملي را در جنين طي مي كنند و در روده مستقر مي شوند

و يا به همين صورت در مادر شيروار وارد غدد پستاني مي شوند و از طريق شير به جنين منتقل مي شوند

اهميت اين بيماري در توله ها بسيار زياد است چون باعث كم خوني شديد و وزن نگرفتن توله مي شوند و از نشانه هاي بيماري بي رنگ بودن مشخص لثه ها  و ضعيف بودن توله و اسهال خوني و نهايتا مرگ است

توله ها ممكن است از همان محيطي كه بسر مي برند هم لارو را از طريق پوست دريافت كنند و به همين دليل بايد درمان پيشگيري از بيماريهاي انگلي در توله ها از سن دو هفتگي با جديت پيگيري شود. و در مادر آبستن از حدود روز چهلم آبستي تا روز چهاردهم شيرواري درمان ضد انگلي ادامه يابد و داروي موثر در درمان اين بيماري فنبندازول  و مبندازول و پيرانتل پاموات است و بدليل آنكه اين داروها  بر رو شكل لاروي موثر نيستند بايد دو تا چهار هفته بعد حتما تكرار گردند

 بدليل اينكه  تخم انگل مرحله لاروي را در خاك طي مي كند و خاك آلوده به لارو  عفونت زا مي شود به همين دليل نبايد مدفوع سگ در محيط پخش شود و ما در مورد حيوانات خانگي مي توانيم اين پيشگيري را بعمل آوريم اما مشكل اصلي با حيوانات فاقد صاحب و به عبارتي ولگرد است  اينها همه جا را آلوده مي كنند و  چون همانند سگهاي خانگي داروي ضد انگل دريافت نمي كنند بنابراين محيط را آلوده مي كنند بويژه در مزارع و  كنار ساحل .. كنار ساحل اهيمت زيادي دارد چون معمولا ما دوست داريم بر روي شنهاي ساحل با پاي برهنه قدم بزنيم و اين لاروها به راحتي از اين طريق وارد پوست ما مي شوند .

من شخصا در ساحل مازندران رد پاي سگهاي زيادي را ديده ام و اين سگهاي ولگرد بسيار خطرناك هستند و متاسفانه در ايران همه نگاهها به حيوانات خانگي است  حيواناتي كه بشدت مورد توجه صاحب خود هستند و بطور مرتب تحت نظر و درمان هستند اما كسي به وجود سگهاي ولگرد  توجه نمي كند  بعنوان مثل مشاهده شخصي اينجانب منطقه ساحل نمك آبرود بوده است كه سگهايي بسيار ضعيف و آلوده به انواع بيماريهاي پوستي و انگلي كه آزادانه در ساحل قدم مي زنند و   ممكن است التهابات پوستي بدن و پاهايمان را به موارد ديگري نسبت دهيم اما عامل اصلي مي تواند همين سگها باشند و يا در مناطق سبزي كاري كه مدفوع سگها مي تواند محصولات را آلوده نمايد و حتي شستن آن سبزي ها با دستان بدون دستكش مي تواند خطرناك باشد.و بهتر است چند قطره از مايع ظرفشويي را در آب حل كنيم تا انگلها را شناور سازند.

درمان اين بيماري در صورت تشخيص بسيار ساده است . و تشخيص تفريقي از ساير بيماريها اهيمت زيادي دارد.

 

 

نویسنده : دکتر فریبرز افروزی : ٩:٢٤ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢٥ آذر ۱۳۸٦
Comments نظرات () لینک دائم